დავით IV აღმაშენებელი: დიდგორის ბრძოლა მსოფლიო სამხედრო ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი და განსაცვიფრებელი გამარჯვებაა. ის 1121 წლის 12 აგვისტოს დავით IV აღმაშენებელსა და სელჩუკ თურქების დიდ კოალიციურ არმიას შორის გაიმართა.
შესავალი:
XI საუკუნის ბოლოს საქართველოში პოლიტიკური და სამხედრო კრიზისი დაიწყო. ქვეყანა დაქუცმაცებული იყო და აღმოსავლეთში სელჩუკ თურქები მართავდნენ. დავითმა მეფობა 16 წლის ასაკში დაიწყო და რეფორმები გაატარა.
მან გააძლიერა ცენტრალური მთავრობა, ჩამოაყალიბა რეგულარული არმია, მოიყვანა 40 000 კუმანი მეომარი (მეგობრული ტომი) და ფეოდალური დაპირისპირება გააუქმა.
ბრძოლის დღე:
სელჩუკ თურქების არმია, რომელიც დაახლოებით 300 000 კაცისგან შედგებოდა (ზოგიერთი წყარო გაზვიადებულ, მაგრამ მაინც მნიშვნელოვან ციფრს მიუთითებს), დავითის მობილურ არმიას დაუპირისპირდა.
ბრძოლა მოულოდნელი შეტევით დაიწყო – ქართველებმა ჯარები მტრის ბანაკში დილით ადრე გადმოსხეს.
სტრატეგია:
დავითმა გამოიყენა ე.წ. „ყალბი გაქცევის ტაქტიკა“ – მცირე რაზმი თითქოს გაქცეულიყო, მტერი კი მას მიჰყვებოდა, ხოლო ქართული არმიის ძირითადი ნაწილი მტრის მთავარ ძალებს თავს დაესხა. მტერი პანიკაში ჩავარდა. დავითის არმიის დისციპლინა, სისწრაფე და მოტივაცია გადამწყვეტი აღმოჩნდა.
შედეგი:
ქართველებმა გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვეს. დიდგორის ბრძოლამ თბილისის განთავისუფლებისა (1122) და საქართველოს გაერთიანების დასაწყისი აღნიშნა.
ეს გამარჯვება გადამწყვეტი იყო სახელმწიფოსთვის – მან „ქართული ოქროს ხანის“ დასაწყისი აღნიშნა.
მემკვიდრეობა:
დღეს დიდგორის ბრძოლა საქართველოს დამოუკიდებლობისა და ეროვნული ერთიანობის სიმბოლოდ ითვლება. 12 აგვისტო ოფიციალურად აღინიშნება, როგორც დიდგორობა – საქართველოს გამარჯვების დღე.